Alex de la Iglesia zinemagilearen erakusketa antolatu du Euskadiko Filmategiak

Andrea ZARATE

Zinemateka euskaldunak Alex de la Iglesia zinema zuzendariaren erakusketa aurkeztu du euskal zinemaren inguruko atzera begirakoan. 2011ko azarotik 2012ko otsailera bitartean, EAEko eta Lapurdiko hiriburuetan, zinemagile bilbotarraren filmografia ikusteko aukera egongo da. Beraz, Alex de la Iglesiaren filmategia Bilboko Alhóndigatik, Gasteizko Vital Kutxa Fundazioaren Aretotik eta Dendaraba merkataritza gunetik, Donostiako Antzoki Zaharretik eta Baionako Cinéma L'Atalantetik pasatuko da.

Euskadiko Filmategia sortu zenetik ­–1978ko maiatzaren 1ean–, zinematekak egiten duen lehenengo atzera begirako da hau. Alex de la Iglesiaren zinemaren laburpenean, Acción Mutante, El día de la bestia, Perdita Durango, Muertos de Risa, La Comunidad, 800 balas, Crimen Ferpecto, Mirinda hiltzaileak, Los crímenes de Oxford eta Balada triste de trompeta bezalako film ezagunak eskainiko dira.

Sarrerak 4 euro balio du eta filmategi ziklo osorako bonuak 30 euro. Dena den, Vital Kutxako txartelarekin sarrera merkeagoa eskuratu daiteke (sarrera bakoitza 3 eurokoa eta bonua 25 eurokoa). 

Zinemateka euskaldunak euskarazko lehenengo filmak berriztatu ditu

Gotzon Elortzaren gaur egungo argazkia

Zinemateka euskaldunak euskaraz egin ziren lehenengo hiru filmak berriztatu ditu. Hiru lanak Gotzon Elortza getxotarrak filmatu zituen 16mm-ko formatuan 1959 eta 1962.urteen artean: "Ereagatik Matxitxakora" (1959), "Aberria "(1961) eta "Elburua Gernika" (1962). Zinemateka euskadunaren arabera, beharrezkoa zen kultura euskaldunaren ikus-entzunezko “altxor” hori hedatzea. Horregatik, DVDko edizio bat sortu dute, eta irailaren 25ean doan emango dute Berria egunkariarekin.

Euskarazko lehenengo pelikula horien berriztapenak Bizkaiko Forua Aldundia, Bermeoko, Gernikako eta Getxoko Udalak, eta Uribe Kostako Mankomunitatearen izenean egin dira. Bestalde, berriztapenak Bartzelonako Image Films eta euskal REC estudioetan egin dira.

Alde batetik, Bizkaizko kostaren eta gaur egun biosfera erreserba den Urdaibaiko deskribapena egiten du Gotzon Elortzak "Ereagatik Matxitxakora" eta "Elburua Gernika" pelikuletan, eta bestetik "Aberria" pelikulan berarentzat patria zer den azaltzen du. “Aberria” pelikula urte horietako zentsura saihesteko “Erria” izendatu behar izan zuen.

Zinema zuzendari bizkaitarraren ustez,  gutxiengoan dagoen hizkuntza batek ez bazuen ikus-entzunezko munduaren laguntza jasotzen hiltzera kondenatuta zegoen. Beraz, Parisetik Bizkaiara bidaiatu zen film horiek sortzeko. Zinemagile getxotarrak garai hartako euskal kulturaren pertsonai famatu batzuen laguntza jaso zuen filmetan aktore bezala jarduteko. Adibidez, Valentin Enbeita eta Jon Lopategi bertsolariek eta Victor Olaeta dantzariak parte hartu zuten bere lanetan.